شورای شهر تهران این روزها بازهم در معرض نقد و انتقاد کارشناسان و افکارعمومی قرار دارند. شورای پنجم تا به امروز کارنامه قابل دفاعی چه در تعیین شهردارانی که جنجال ساز شدند و چه در خدمات و اقدامات شهری از خود به جای نگذاشته است. موضوعی که «محسن هاشمی» رئیس پارلمان شهری پایتخت نیز به آن اعتراف می کند.
هاشمی که خود سودای شهردار شدن بر سر دارد با بیان اینکه «در سه سال اخیر حتی یک کیلومتر مترو هم ساخته نشده است» بیان می کند: «دستگاههای حفار مدرنی که برای کندن تونلهای مترو به کشور وارد شده بود، الان سه سال است که بیکار افتاده و در این سالها حتی یک کیلومتر مترو در تهران ساخته نشده و اگر دولت با جدیت مسئله ساخت مترو را دنبال میکرد، اکنون سه خط متروی دیگر در تهران داشتیم.»
در کنار کم کاری و بعضا عدم فعالیت در حوزه عمرانی و خدماتی شاهد طرح های عجیب و غریبی از سوی شورای شهرها برای تغییر فرهنگ عمومی و سبک زندگی مردم پایتخت هستیم.
موضوع زیست شبانه شهر تهران که باعث ایجاد سبک زندگی شهری غیر مولد می شود از جمله همین موارد است. شورای شهری ها برای اینکه زیست شبانه را وارد فرهنگ عمومی شهر تهران بکنند بسیار تلاش کردند. زیست شبانه ای اما و اگرهای بسیاری داشته و دارد. مصوبه زمستانی شورای شهر تهران یکی از این موارد بود.
مطابق با مصوبه زمستان سال 97 شورای شهر قرار بود از ابتدای اردیبهشت ماه این سال در پنج خیابان معروف شهر تهران، شرایط برای تفریح، گذراندن اوقات فراغت، گردشگری و در عین حال خریدهای خرد فراهم شود تا به این ترتیب بخشی از ترافیک خیابانهایی از شهر که در ساعات روز با تراکم فوقالعادهای نسبت به سایر محلات شهر برای خرید و تفریح مواجه هستند به ساعات پایانی شب منتقل شود.
«زهرا نژادبهرام» عضو شورای شهر تهران از جمله افرادی بود که در این حوزه تلاش بسیاری کرد. در آن زمان این تلاش ها نتوانست ثمر دهد و حالا این عضو شورای شهر به بهانه بیماری و ویروس کرونا سعی دارد دوباره این طرح را کلید بزند. موضوعی که باید گفت که شب و روز ندارد و ویروس کرونا در هر لحظه در اجتماع و جمعیت مردم خطر آفرین است.
مسئولان ذی ربط اما مخالفت هایی با این موضوع داشتند. شورای امنیت کشور در اجرای این طرح بحث داشت و نظر فرمانداری اجرای طرح در چند نقطهی شهر بود تا افرادی که خواستار استفاده از امکانات کافه رستورانها و سایر اماکن مشخص شده هستند بتوانند بهره لازم را از آن ببرند، ولی این طرح قرار نبود در همهی محلات تهران اجرا گردد و مسئولان هم تاکید داشتند که نباید فراگیر شود؛ چرا که علاوه بر فراهم آوردن زیرساختهای امنیتی، انجام این کار فرهنگی نباید باعث اذیت و آزار عدهای از مردم شود.
همچنین مطرح می شود که این نوع سبک زندگی، زندگی مولدی نیست و بسیاری از افراد و خصوصا جوانان را با مشکل روبرو می کند. همچنین سلب آسایش و بروز مواردی که از دسترسی پلیس درساعات شبانه خارج است، از جمله مشکلات چنین طرحی است. کشورهایی مثل آمریکا که زیست شبانه دارند اغلب با مشکلات زیادی روبرو هستند و بسیاری از جرم ها و بزه ها در این ساعات شکل می گیرد. درحالی که افرادی که مولد هستند و برای تولید اقدام می کنند اغلب شب را ساعات استراحت و آرامش خود قرار می دهند و صبح ها برای رفتن به محل کار خود برنامه ریزی دارند.
نژاد بهرام در یادداشتی که در روزنامه اصلاح طلب اعتماد نوشت عنوان کرد: «موضوع زیست شبانه از جمله مواردی است که به واسطه بحران ناشی از ویروس کرونا از جانب صاحبنظران به طرز جدیتری مورد تاکید و توجه قرار گرفته است. تردیدی نیست که برخی از شهروندان به واسطه تغییر الگوی اشتغال، سبک زندگی، کسب درآمد ناشی از فعالیتهای اقتصادی(رسمی و غیررسمی) و... خواهان بهرهگیری و حضور فعال در فضاهای شهری در ساعات مختلف شبانهروز با اهداف مختلف تفریحی، گردشگری، اقتصادی، تامین مایحتاج زندگی و... هستند. مدیران شهری نیز در جایگاه سیاستگذاری ملزم به پاسخگویی به مطالبات و خواستهای شهروندان هستند. »
اخیرا البته طرحی درباره مسکن کوچک متراژ یا 25 متر الی 30 متری نیز مطرح شده است تا به ادعای برخی از مسئولان مشکل خانه دار شدن بسیاری را حل کند. طرحی که مانند طرح زیست شبانه از سوی اصلاح طلبان چند وقتی است که در حال پیگیری است و از سوی دیگر سبک زندگی آنان را هدف قرار داده است. طرحی که در آن تنها یک فرد می تواند زندگی کند و زندگی خانوادگی هم در آن با مشکلات زیادی روبرو خواهد شد. طرحی که زندگی مجردی را تبلیغ و جا می اندازد.
با این حال، به نظر می رسد که شورای شهر پنجم بیشتر از آنکه در حوزه خدماتی و اجرایی اقداماتی انجام دهد سعی در بهم ریختن نظم شهری و سبک زندگی ایران اسلامی کرده است و در کارنامه کاری اصلاح طلبان در پارلمان شهری که تماما در اختیار آنان بود به جز دستکاری های فرهنگی خدمات چندانی دیده نمی شود.
هاشمی که خود سودای شهردار شدن بر سر دارد با بیان اینکه «در سه سال اخیر حتی یک کیلومتر مترو هم ساخته نشده است» بیان می کند: «دستگاههای حفار مدرنی که برای کندن تونلهای مترو به کشور وارد شده بود، الان سه سال است که بیکار افتاده و در این سالها حتی یک کیلومتر مترو در تهران ساخته نشده و اگر دولت با جدیت مسئله ساخت مترو را دنبال میکرد، اکنون سه خط متروی دیگر در تهران داشتیم.»
در کنار کم کاری و بعضا عدم فعالیت در حوزه عمرانی و خدماتی شاهد طرح های عجیب و غریبی از سوی شورای شهرها برای تغییر فرهنگ عمومی و سبک زندگی مردم پایتخت هستیم.
موضوع زیست شبانه شهر تهران که باعث ایجاد سبک زندگی شهری غیر مولد می شود از جمله همین موارد است. شورای شهری ها برای اینکه زیست شبانه را وارد فرهنگ عمومی شهر تهران بکنند بسیار تلاش کردند. زیست شبانه ای اما و اگرهای بسیاری داشته و دارد. مصوبه زمستانی شورای شهر تهران یکی از این موارد بود.
مطابق با مصوبه زمستان سال 97 شورای شهر قرار بود از ابتدای اردیبهشت ماه این سال در پنج خیابان معروف شهر تهران، شرایط برای تفریح، گذراندن اوقات فراغت، گردشگری و در عین حال خریدهای خرد فراهم شود تا به این ترتیب بخشی از ترافیک خیابانهایی از شهر که در ساعات روز با تراکم فوقالعادهای نسبت به سایر محلات شهر برای خرید و تفریح مواجه هستند به ساعات پایانی شب منتقل شود.
«زهرا نژادبهرام» عضو شورای شهر تهران از جمله افرادی بود که در این حوزه تلاش بسیاری کرد. در آن زمان این تلاش ها نتوانست ثمر دهد و حالا این عضو شورای شهر به بهانه بیماری و ویروس کرونا سعی دارد دوباره این طرح را کلید بزند. موضوعی که باید گفت که شب و روز ندارد و ویروس کرونا در هر لحظه در اجتماع و جمعیت مردم خطر آفرین است.
مسئولان ذی ربط اما مخالفت هایی با این موضوع داشتند. شورای امنیت کشور در اجرای این طرح بحث داشت و نظر فرمانداری اجرای طرح در چند نقطهی شهر بود تا افرادی که خواستار استفاده از امکانات کافه رستورانها و سایر اماکن مشخص شده هستند بتوانند بهره لازم را از آن ببرند، ولی این طرح قرار نبود در همهی محلات تهران اجرا گردد و مسئولان هم تاکید داشتند که نباید فراگیر شود؛ چرا که علاوه بر فراهم آوردن زیرساختهای امنیتی، انجام این کار فرهنگی نباید باعث اذیت و آزار عدهای از مردم شود.
همچنین مطرح می شود که این نوع سبک زندگی، زندگی مولدی نیست و بسیاری از افراد و خصوصا جوانان را با مشکل روبرو می کند. همچنین سلب آسایش و بروز مواردی که از دسترسی پلیس درساعات شبانه خارج است، از جمله مشکلات چنین طرحی است. کشورهایی مثل آمریکا که زیست شبانه دارند اغلب با مشکلات زیادی روبرو هستند و بسیاری از جرم ها و بزه ها در این ساعات شکل می گیرد. درحالی که افرادی که مولد هستند و برای تولید اقدام می کنند اغلب شب را ساعات استراحت و آرامش خود قرار می دهند و صبح ها برای رفتن به محل کار خود برنامه ریزی دارند.
نژاد بهرام در یادداشتی که در روزنامه اصلاح طلب اعتماد نوشت عنوان کرد: «موضوع زیست شبانه از جمله مواردی است که به واسطه بحران ناشی از ویروس کرونا از جانب صاحبنظران به طرز جدیتری مورد تاکید و توجه قرار گرفته است. تردیدی نیست که برخی از شهروندان به واسطه تغییر الگوی اشتغال، سبک زندگی، کسب درآمد ناشی از فعالیتهای اقتصادی(رسمی و غیررسمی) و... خواهان بهرهگیری و حضور فعال در فضاهای شهری در ساعات مختلف شبانهروز با اهداف مختلف تفریحی، گردشگری، اقتصادی، تامین مایحتاج زندگی و... هستند. مدیران شهری نیز در جایگاه سیاستگذاری ملزم به پاسخگویی به مطالبات و خواستهای شهروندان هستند. »
اخیرا البته طرحی درباره مسکن کوچک متراژ یا 25 متر الی 30 متری نیز مطرح شده است تا به ادعای برخی از مسئولان مشکل خانه دار شدن بسیاری را حل کند. طرحی که مانند طرح زیست شبانه از سوی اصلاح طلبان چند وقتی است که در حال پیگیری است و از سوی دیگر سبک زندگی آنان را هدف قرار داده است. طرحی که در آن تنها یک فرد می تواند زندگی کند و زندگی خانوادگی هم در آن با مشکلات زیادی روبرو خواهد شد. طرحی که زندگی مجردی را تبلیغ و جا می اندازد.
با این حال، به نظر می رسد که شورای شهر پنجم بیشتر از آنکه در حوزه خدماتی و اجرایی اقداماتی انجام دهد سعی در بهم ریختن نظم شهری و سبک زندگی ایران اسلامی کرده است و در کارنامه کاری اصلاح طلبان در پارلمان شهری که تماما در اختیار آنان بود به جز دستکاری های فرهنگی خدمات چندانی دیده نمی شود.
